Feeds:
Wpisy
Komentarze

Archive for Grudzień 2013


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp

Read Full Post »

okri1Splótł realną historię chłopca z afrykańskimi wierzeniami: w bogów, bóstwa, duchy i upiory, w duchy osób nie narodzonych, w opiekuńczą siłę duchów zmarłych przodków i innych duchów ochraniających i opiekujących się ludźmi.

Pierwszy raz usłyszałam o Benie Okrim i jego twórczości w związku z dyskusją mojej córki z przyjaciółmi na temat realizmu magicznego. Nic o tym nie wiedziałam, dlatego poprosiłam o pożyczenie mi książki tego autora. Dostałam Drogę bez dna. Zachwyciłam się tą powieścią. Potem przeczytałam drugą jej część Pieśni zaczarowania i nie rozczarowałam się.

Ben Okri to współczesny pisarz, poeta i eseista pochodzący z Nigerii, na stałe mieszkający w Londynie. Jego matka pochodzi z plemienia Ibo (inaczej Igbo), a ojciec – Urhobo. Pochodzenie rodziców miało duży wpływ na jego pisarstwo. Był świadkiem wojny domowej w ojczyźnie. Jego wczesne prace beletrystyczne noszą tego ślad. Są widziane oczami dorastającego dziecka. Okri opuścił na stałe kraj, gdy otrzymał od rządu nigeryjskiego stypendium na studia w zakresie literatury w Uniwersytecie Essex w Anglii.

W latach 80. pracował dla czasopisma West Africa i BBC World Service, a w 90. – na Wydziale Kreatywnych Nauk Humanistycznych Trinity College w Cambridge. W tym czasie powstały 2 pierwsze części trylogii o chłopcu z krainy duchów Azaro: Droga bez dna i Pieśni zaczarowania. W 1987 został Członkiem Królewskiego Towarzystwa Literatury.

Ben Okri otrzymał doktoraty honoris causa uniwersytetów w Westminster (1997) i Essex (2002). Pierwsza jego powieść Flowers and Shadows (Kwiaty i cienie) została opublikowana w 1980 r., gdy miał 21 lat. Dotychczas ukazało się 10 powieści, 4 zbiory opowiadań, 4 tomiki poezji, poemat epicki i zbiór esejów. W 1997 napisał sztukę teatralną: In Exilus (Na uchodźctwie). Na język polski przetłumaczono tylko 2 pierwsze powieści trylogii o Azarze.

Okri otrzymał wiele międzynarodowych nagród za swoją twórczość, głównie za Drogę bez dna. Jest wszechstronnym, utalentowanym artystą. Brakuje mu literackiego Nobla.

Droga bez dna to opowieść o abiku – dziecku z krainy duchów. Abiku to w języku joruba „urodziliśmy się, aby umrzeć”. W wierzeniach Jorubów abiku to wędrowne dzieci-duchy, które mogą po śmierci narodzić się ponownie. Świat abiku jest piękny i szczęśliwy, pozbawiony cierpienia. Duchy bawią się i kołyszą w powietrzu utkanym z miłości. Towarzyszą im duchy przodków, wróżki, sybille i łagodne duchy. Krainą abiku rządzi król, który przybiera różne postaci. Czasem ukazuje się pod postacią czarnego kota.

okridroga2
Nasz bohater jest chłopcem czekającym na swoje narodziny. Podobnie jak inne dzieci-duchy przed odejściem do świata żywych przyrzeka, że wkrótce wróci. W przykrych i niepewnych chwilach na ziemi Azaro przenosi się do swych towarzyszy, aby radośnie się z nimi bawić. Świat abiku jest jednak miejscem nie tylko cudownym i bezpiecznym, lecz również siedzibą potworów.

Chłopiec-abiku rodzi się biednemu małżeństwu. To kolejni bohaterowie powieści. Rodzina mieszka w getcie biedaków. Mama zajmuje się Azarem, domem i handlem drobnymi przedmiotami, takimi jak zapałki czy krążki przeciw komarom. Tata jest tragarzem. Pracuje przy rozładunku ciężarówek. Pragnie powrócić do boksu. Widzi w nim lepszy zarobek, poprawę życia rodziny i okolicznych żebraków. Nadużywa alkoholu, zachęca Azara do picia i zdarza mu się stosować przemoc wobec syna i żony. Azaro jest niezwykłym chłopcem i ma z tego powodu kłopoty. Żyje między tu i teraz a światem magicznym, który wzywa go, aby dotrzymał obietnicy powrotu. Ma tylko jednego przyjaciela. Jest nim Ade, syn zielarza. Ade jest również abiku. Obaj znają prawdę o sobie i to ich zbliża, bo rozumieją się wzajemnie. W życiu rodziny Azara i całego getta dużą rolę odgrywa Madame Koto, uznawana za czarownicę. Madame wykorzystuje walki polityczne, aby zdobyć władzę i większy majątek. Historia rodziny Azara rozgrywa się prawdopodobnie w Nigerii na tle zmian w kraju. Wyrąbywane są drzewa pod budowę dróg, zakładana jest elektryczność. Niszczona przyroda i chroniące ją duchy biorą „okup”. Ulewne deszcze niszczą wszystko, co stoi na ich drodze, giną ludzie przy budowie dróg i zakładaniu elektryczności.

Rozpoczyna się walka polityczna między Partią Bogatych a Partią Biednych. Biedota staje się ich ofiarą, bo obie strony wykorzystują ją bezwzględnie. Los nigdy i nigdzie nie sprzyja biednym. Mimo to powieść ta jest apoteozą życia i miłości.

Ben Okri opisuje w swej historii trudną codzienność ludzi, ich zmagania z własnym losem i naturą, marzenia o lepszym życiu. Wzbudza silne emocje i uczucia, od gniewu i bezradności w sytuacjach przemocy, aż do wzruszenia miłością Azara do Mamy, ich relacji i rozmarzenia w krainie dzieci-duchów.

Autor zafascynował mnie sposobem przedstawienia opowieści o Azarze i mitów Czarnej Afryki. Splótł realną historię chłopca z afrykańskimi wierzeniami: w bogów, bóstwa, duchy i upiory, w duchy osób nie narodzonych, w opiekuńczą siłę duchów zmarłych przodków i innych duchów ochraniających i opiekujących się ludźmi. Obydwa światy przenikają się ze sobą nieustannie.

Chcę wierzyć w magiczny lepszy świat, który możemy stworzyć, jeśli tylko nauczymy się widzieć i kochać. Oto, moim zdaniem, przesłanie Bena Okri. Ben Okri dał w Drodze bez dna próbkę bogactwa mitologii Afrykanów.

dkklogo2Elżbieta Pajączkowska
Dyskusyjny Klub Książki
Oleska Biblioteka Publiczna

.
Książki w naszym katalogu:


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

IMG_0130

Read Full Post »

Wiecej niż suma słów. Antologia
Więcej niż suma słów : Ogólnopolski Otwarty Konkurs Poetycki „Szuflada : antologia [Dokument elektroniczny] / [projekt Natalia i Dawid Marczewscy]. – Wersja 1.0. – Olesno : Wydaw. NiDart Natalia Marczewska, cop. 2013. – Ścieżka dostępu: http://szuflada.olesno.org/SZUFLADA-antologia.pdf


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp

Read Full Post »

„Na początku była rzeka.
Rzeka zamieniła się w drogę,
a droga rozeszła się na cały świat.
A dlatego, że droga była kiedyś rzeką,
zawsze była głodna.”
Ben Okri

To nie tylko książka o Afryce, ale także książka o życiu – jego prawach i wartościach, przymiotach i wadach.

Ben Okri: Droga bez dnaUmiera Nelson Mandela, mąż stanu wielkiego formatu, niekwestionowany autorytet w świecie politycznym, bojownik o wolność i suwerenność czarnej mniejszości – Afrykanie tańczą na znak żałoby. Już tylko ten przykład ukazuje, jak bardzo różnią się obyczajowość i sposób życia mieszkańców Czarnego Kontynentu i Europejczyków. Książka, która była tematem ostatniego spotkania klubowego, „Droga bez dna”, opowiada właśnie o afrykańskiej rzeczywistości.

Nie jest to nowa pozycja na rynku wydawniczym. Powstała już w 1991 roku, w języku polskim ukazała się w roku 1994. Jej autorem jest Ben Okri, urodzony w 1959 roku nigeryjski powieściopisarz, poeta oraz dramaturg. Większość życia, w tym dzieciństwo, spędził w Anglii. W Nigerii przeżył wojnę domową. Była to wojna długa – trwała dwa i pół roku w latach 1967 – 1970, a poprzedzona była dwoma zamachami wojskowymi w 1966 r., krwawa – przyniosła wiele ofiar z powodu działań wojennych, chorób i głodu, wyniszczająca – walczyli o władzę członkowie plemion: na wschodzie plemienia Ibo (stąd nazwa wojny „secesja Biafry”, to tam plemię Ibo mieszkało), na północy plemienia Hausa i na zachodzie plemienia Joruba. Dla kilkuletniego chłopca obrazy wojny domowej były z pewnością traumatycznym przeżyciem, które później częściowo przedstawił w swej twórczości. Jest autorem kilkunastu powieści. Za powieść „Droga bez dna” w 1991 roku otrzymał Nagrodę Bookera.

Głównym bohaterem (i narratorem) „Drogi bez dna” jest dziecko, chłopiec o imieniu Azaro. Jest to jednak dziecko niezwykłe, cudowne, dziecko duchów, któremu przyszło walczyć o przetrwanie nie tylko czysto fizyczne, ale przede wszystkim musi wciąż pokonywać w swym umyśle potęgi nie z tego świata przywołujące go do siebie, do swojej rzeczywistości. Realizm magiczny, w nurt którego wpisuje się powieść Okriego, pozwala na swobodne operowanie tym wszystkim, co dziwne, niezwykłe, zaskakujące, na nawiązywanie do legend i mitów oraz lokalnej tradycji. Poprzez połączenie różnych aspektów ludzkiej egzystencji, takich jak myśli, emocje, marzenie, wierzenia, z wyobraźnią przedstawia on rzeczywistość w sposób dokładny i dogłębny. Współistnienie świata zewnętrznego i wewnętrznego człowieka doskonale jest przedstawione w powieści. Dzięki temu my, czytelnicy, możemy wręcz odczuć duchowość lądu afrykańskiego.

Jakżeż mało wiemy o życiu wewnętrznym innych niż europejska kultur! Trochę o wierzeniach, trochę o praktykach magicznych, zaklęciach, działaniach szamanów i różnej maści czarowników… Z przymrużeniem oka traktujemy praktyki lecznicze, wypędzanie złych mocy, odwoływanie się do sfery ducha w przywracaniu zdrowia, uważamy świat wierzeń afrykańskich za zabobony i naiwność. Wiemy, że ludność afrykańska łączy się w plemiona, ale już niewiele, bądź prawie nic, wiemy o różnicach między nimi, o odrębnościach w ich sposobie postrzegania i wyjaśniania otaczającej rzeczywistości. W książce nigeryjskiego pisarza afrykańska dusza zostaje przybliżona Europejczykowi, staje się bardziej zrozumiała i bliska. Jest to powieść o rodzinie i jej zmaganiach z codziennością. O rodzinie niezbyt wielkiej, bo tylko trzyosobowej. Budują ją Tata, Mama i Azaro (chłopiec ze świata duchów, abiku). Żyją oni w murzyńskim getcie, w jednopokojowym mieszkaniu, bez żadnych wygód, w warunkach urągających europejskiemu poczuciu higieny.

Jest to jednak rodzina kochających się osób. Rodzice Azary to ludzie odważni i dumni. Chociaż doznają wielu upokorzeń, cierpienia i rozpaczy, potrafią wpoić synowi własne ideały i dzielność życiową. Tata to bohater niejednoznaczny, którego przeznaczeniem, wydawałoby się, jest walka. Walczy on bezustannie. Z biedą – pracuje jako tragarz, z własnym ciałem – systematycznie ćwiczy, by stać się dobrym bokserem, z całym światem – by wprowadzić sprawiedliwość i nie dopuścić do zwycięstwa Partii Bogatych, z której programem się nie zgadza (akcja powieści toczy się w okresie walki przedwyborczej dwu zwalczających się bezpardonowo partii lub jeśli odczytywać metaforycznie, w okresie walki o niepodległość, gdy murzyńskie getto staje się państwem, a jego ludność – narodem odradzającego się kolonialnego kraju). Pragnienia i marzenia Taty są wielkie, niezgłębione, głęboko humanistyczne i szlachetne. „Tata, śpiąc i marząc, wymyślał świat po raz drugi.” (639).

Mama pochodzi z innego plemienia niż jej mąż. Na co dzień handluje, prowadzi gospodarstwo domowe, wychowuje syna, wspomaga męża. Jest osobą praktyczną (ciągle liczy pieniądze, walcząc o chleb codzienny), otwartą na innych, kochającą swą rodzinę, pełną poświęcenia. To ona po wielu wyrzeczeniach ratuje syna, gdy w domu policjanta strzeżony przez duchy czekał na uwolnienie. Azaro dla rodziców jest darem, zdają oni sobie sprawę z jego odmienności, próbują go zrozumieć. Jest inny, a więc pozostaje samotny. Ma wielkie marzenia, pragnie stworzyć coś nowego: „Ja chciałem nieskrępowania ograniczeń, chciałem znaleźć albo zbudować zupełnie nowe drogi z tej, która jest nienasycona i nie ma dna, z tej drogi, która jest zaprzeczeniem naszego stawania i istnienia. Tak naprawdę nie byłem silniejszy – być może łatwiej żyć w granicach ziemi, niż być wolnym w nieskończoności.” (635) „Karmiony” opowieściami Mamy i Taty, będącymi esencją wierzeń ich plemion, nękany odwiedzinami i tęsknotami swych braci ze świata duchów (ciągle musi walczyć z halucynacjami i okrutnymi wizjami), traktowany jako„talizman” przez Madame Koto (nietuzinkowa postać „duchowej matki świątyni pozazmysłowego świata”, oberżystki i kobiety interesu), której miał przynieść szczęście, przez inne dzieci odrzucany (miał jednego tylko przyjaciela, pochodzącego tak jak on ze świata abiku) próbuje zrozumieć rzeczywistość, świat i człowieka. Obserwuje, jak tradycja i nowoczesność, natura i cywilizacja toczą ze sobą walkę, walczą o prymat w afrykańskim świecie. Budowanie drogi (autostrady) przyjmuje w powieści wymiar symboliczny. Wybudowany już odcinek drogi zapada się wraz z nadejściem pory deszczowej i pochłania wiele ofiar. Nie można bezkarnie odejść od tego, co było, nie można bez konsekwencji obejść praw natury.

Stąd książka Bena Okriego to nie tylko książka o Afryce, ale także książka o życiu – jego prawach i wartościach, przymiotach i wadach.  Świat oglądany oczami kilkuletniego nadwrażliwego dziecka nie przedstawia się zbyt pięknie. Nędza i głód, wyobcowanie i niezrozumienie, wszechobecne pijaństwo, cierpienie i rozpacz, a także egoizm, pazerność, nienawiść, zawiść, małostkowość, bezduszność, a przy tym nieustanna walka o przetrwanie – to tylko niektóre jego przejawy. Azaro dochodzi do kilku wniosków: „My, ludzie, należymy do rzeczy nieważnych” (648), „…ze strachem zdałem sobie nagle sprawę, że od trudu i znoju tego świata nie ma żadnej ucieczki” (215). Mimo wielu gorzkich konkluzji obraz świata w oczach chłopca wcale nie jest jednoznacznie negatywny. Bardzo chce żyć, pozostać w tym realnym świecie „drogi”: „Droga stała się moją męczarnią, moją bezcelową pielgrzymką i przekonałem się, że chodzę, żeby odkryć, dokąd prowadzą wszystkie drogi, gdzie się właściwie kończą. „ (150) Życie to właśnie droga, wymagająca ofiar, poświęcenia, nienasycona, wiecznie głodna… Wyruszając w drogę życia, trzeba być gotowym na trudy. By ją przebłagać i obłaskawić, nie wolno skąpić czasu i wysiłku, a i tak nie można być pewnym, że będzie dobrze i bezpiecznie w podróży. Życie to… droga bez dna. Niczego nie można być w nim pewnym.

Ben Okri: Pieśń zaczarowanaPowieść „Droga bez dna” to pierwsza część trylogii. W tłumaczeniu na język polski ukazały się tylko dwa pierwsze tomy tego cyklu („Droga bez dna” oraz „Pieśń zaczarowana”). Tom pierwszy ma budowę trzyczęściową, o nierównej ilości ksiąg, z których każda ma kilka lub kilkanaście rozdziałów. Język utworu nasycony jest metaforami i symbolami. Jest bardzo plastyczny i jednocześnie poetycki. Lektura utworu to na pewno wielkie przeżycie i swego rodzaju… wyzwanie. Czytelnik musi pokonać barierę realizmu magicznego, przyjąć do wiadomości współistnienie światów tożsamych. Czytelnik musi otworzyć się na Afrykę, jej odmienność, egzotykę, inność obecne obok rzeczy znanych i „normalnych”. Wreszcie czytelnik musi przyjąć filozoficzną prawdę zarówno o znikomości, jak i wielkości człowieka i jego egzystencji. A potem musi wyciągnąć wnioski…

dkklogo2Gabriela Kansik
Dyskusyjny Klub Książki
Oleska Biblioteka Publiczna

.
Książki w naszym katalogu:


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

Read Full Post »

Od 16 grudnia 2013 r. konta założone na podstawie otrzymanych w OBP loginów (czytelnia konsorcjum Opolskich Bibliotek Publicznych) będą nieaktywne. 15 grudnia upływa bowiem okres, na który OBP wykupiła dostęp do czytelni IBUK Libra.

Read Full Post »

Wacław Tkaczuk, „Hosanna, czyli: zbawże!”; „Norwid w Mikołowie”, „1845”; „Long short story”; „Gorzej”
Grzegorz Strumyk, „Apel, raport, odjazd”
Krystyna Lars, „Wyrzuty sumienia z powodu motyla w pajęczynie”; „Prośba o dłoń”; „Zaprosimy do nieba cały świat”
Krzysztof Bielecki, „Pies”
Uta Przyboś, „Powracam”; „Letnimi wieczorami chodzę po pobliskich łąkach z psami na spacer”; „Agnieszka”; „Miejsce na ziemi”
Zbigniew Mich, „O drzewku, które anieli sadzą”
Artur Nowaczewski, ***(więc tak to jest); „przygodność”; „kutabuk – glosa”; „czas telefonów stacjonarnych”; „suchy”
Szymon Wróbel, „Bajka: paradygmat, parabola, paraontologia”

KSIĄŻKA MIESIĄCAOsobnik
Maria Jentys-Borelowska, „Osobnik, czyli odłączony i odistoczony”
[Marian Pilot, „Osobnik”]

WŚRÓD KSIĄŻEK
Wojciech Kaliszewski, „Na odwróconym obłoku”
[Wacław Tkaczuk, „Na więcej, na przepadłe”]
Zbigniew Chojnowski, „Muszę zadawać pytania”
[Uta Przyboś, „Stopień”]
Ewa Kołodziejczyk, „Koniec i początek”
[Anna Frajlich, „Łodzią jest i jest przystanią”]
Agnieszka Czachowska, „Nieuchwytne, czyli jak uprawiać swój własny berberys”
[Agata Sobczyk, „Opowiadania o pogodzie”]
Jacek Uglik, „Inność”
[Magdalena Skopek, „Dobra krew. W krainie reniferów, bogów i ludzi”]
Tomasz Sobieraj, „Między poezją a prozą”
[Józef Baran, „Spadając patrzeć w gwiazdy”]
Konrad Zych, „Prawie wszystko o ‚Wiadomościach Literackich'”
[Małgorzata Szpakowska, „‚Wiadomości Literackie’ prawie dla wszystkich”]

NA WIDNOKRĘGU
Elżbieta Baniewicz, „Forma Kosmosu”
Tadeusz Komendant, „Wzniosły świat poezji”; fotografie Wilhelma von Gloedena
Bogdan Nowicki, „Heretyk”
Dariusz Bitner, „Spisek 13”

PRZEGLĄD ZAGRANICZNY
Krystyna Kardyni-Pelikánová, Czechy
Adam Komorowski, Hiszpania

NOTY
Janusz Drzewucki, „Czytam tak, jak żyję”
Aneta Wiatr, „Jajeczka na gruszce”
Grzegorz Tomicki, „Frajerskie zajęcie”
Andrzej Nowak, „Miniatura”

Michał Mrugalski, „Moskiewski ring”

ZAPISKI STARUCHA
Tadeusz Komendant, „Pies w łódce (nie licząc trzech panów)”

Twórczość nr 12/2013


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp

Read Full Post »

… w gwiazdkowym prezencie dla czytelników OBP.

w.bibliotece.pl

Mamy gwiazdkowe prezenty dla czytelników: kupony z bezpłatnymi kodami do Konta Premium w portalu w.bibliotece.pl . Koperty z kodami można otrzymać w Wypożyczalni Głównej.

Konto Premium jest rozszerzeniem oferty portalu dla osób prywatnych. Po aktywacji Konta Premium oprócz aplikacji
standardowych dostępne stają się aplikacje dodatkowe.
Aplikacje dostępne tylko w ramach Konta Premium to:
„Pożyczalnia” – rejestr wypożyczeń znajomym i od znajomych, tj. komu lub od kogo i co pożyczamy,
„Nowa pozycja” – umożliwia dodawanie opisów książek lub innych zbiorów których nie ma w Katalogu Centralnym
portalu i prezentowanie ich w swoim profilu,
„Generuj aukcję” – umożliwia generowanie szablonów do wystawiania swoich zbiorów na serwisach aukcyjnych.
Użytkownik otrzymuje też więcej miejsca (nielimitowaną liczbę) na prezentowane własnych zbiorów w profilu. Może
je także przedstawiać w formie listy, zapisać do formatu pdf i drukować.
Ponadto użytkownik ma oczywiście dostęp do wszystkich standardowych funkcji dla osoby prywatnej zarejestrowanej
w portalu jako Czytelnik.

www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp

Read Full Post »

Older Posts »