Feeds:
Wpisy
Komentarze

Archive for Grudzień 30th, 2013


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp

Reklamy

Read Full Post »

okri1Splótł realną historię chłopca z afrykańskimi wierzeniami: w bogów, bóstwa, duchy i upiory, w duchy osób nie narodzonych, w opiekuńczą siłę duchów zmarłych przodków i innych duchów ochraniających i opiekujących się ludźmi.

Pierwszy raz usłyszałam o Benie Okrim i jego twórczości w związku z dyskusją mojej córki z przyjaciółmi na temat realizmu magicznego. Nic o tym nie wiedziałam, dlatego poprosiłam o pożyczenie mi książki tego autora. Dostałam Drogę bez dna. Zachwyciłam się tą powieścią. Potem przeczytałam drugą jej część Pieśni zaczarowania i nie rozczarowałam się.

Ben Okri to współczesny pisarz, poeta i eseista pochodzący z Nigerii, na stałe mieszkający w Londynie. Jego matka pochodzi z plemienia Ibo (inaczej Igbo), a ojciec – Urhobo. Pochodzenie rodziców miało duży wpływ na jego pisarstwo. Był świadkiem wojny domowej w ojczyźnie. Jego wczesne prace beletrystyczne noszą tego ślad. Są widziane oczami dorastającego dziecka. Okri opuścił na stałe kraj, gdy otrzymał od rządu nigeryjskiego stypendium na studia w zakresie literatury w Uniwersytecie Essex w Anglii.

W latach 80. pracował dla czasopisma West Africa i BBC World Service, a w 90. – na Wydziale Kreatywnych Nauk Humanistycznych Trinity College w Cambridge. W tym czasie powstały 2 pierwsze części trylogii o chłopcu z krainy duchów Azaro: Droga bez dna i Pieśni zaczarowania. W 1987 został Członkiem Królewskiego Towarzystwa Literatury.

Ben Okri otrzymał doktoraty honoris causa uniwersytetów w Westminster (1997) i Essex (2002). Pierwsza jego powieść Flowers and Shadows (Kwiaty i cienie) została opublikowana w 1980 r., gdy miał 21 lat. Dotychczas ukazało się 10 powieści, 4 zbiory opowiadań, 4 tomiki poezji, poemat epicki i zbiór esejów. W 1997 napisał sztukę teatralną: In Exilus (Na uchodźctwie). Na język polski przetłumaczono tylko 2 pierwsze powieści trylogii o Azarze.

Okri otrzymał wiele międzynarodowych nagród za swoją twórczość, głównie za Drogę bez dna. Jest wszechstronnym, utalentowanym artystą. Brakuje mu literackiego Nobla.

Droga bez dna to opowieść o abiku – dziecku z krainy duchów. Abiku to w języku joruba „urodziliśmy się, aby umrzeć”. W wierzeniach Jorubów abiku to wędrowne dzieci-duchy, które mogą po śmierci narodzić się ponownie. Świat abiku jest piękny i szczęśliwy, pozbawiony cierpienia. Duchy bawią się i kołyszą w powietrzu utkanym z miłości. Towarzyszą im duchy przodków, wróżki, sybille i łagodne duchy. Krainą abiku rządzi król, który przybiera różne postaci. Czasem ukazuje się pod postacią czarnego kota.

okridroga2
Nasz bohater jest chłopcem czekającym na swoje narodziny. Podobnie jak inne dzieci-duchy przed odejściem do świata żywych przyrzeka, że wkrótce wróci. W przykrych i niepewnych chwilach na ziemi Azaro przenosi się do swych towarzyszy, aby radośnie się z nimi bawić. Świat abiku jest jednak miejscem nie tylko cudownym i bezpiecznym, lecz również siedzibą potworów.

Chłopiec-abiku rodzi się biednemu małżeństwu. To kolejni bohaterowie powieści. Rodzina mieszka w getcie biedaków. Mama zajmuje się Azarem, domem i handlem drobnymi przedmiotami, takimi jak zapałki czy krążki przeciw komarom. Tata jest tragarzem. Pracuje przy rozładunku ciężarówek. Pragnie powrócić do boksu. Widzi w nim lepszy zarobek, poprawę życia rodziny i okolicznych żebraków. Nadużywa alkoholu, zachęca Azara do picia i zdarza mu się stosować przemoc wobec syna i żony. Azaro jest niezwykłym chłopcem i ma z tego powodu kłopoty. Żyje między tu i teraz a światem magicznym, który wzywa go, aby dotrzymał obietnicy powrotu. Ma tylko jednego przyjaciela. Jest nim Ade, syn zielarza. Ade jest również abiku. Obaj znają prawdę o sobie i to ich zbliża, bo rozumieją się wzajemnie. W życiu rodziny Azara i całego getta dużą rolę odgrywa Madame Koto, uznawana za czarownicę. Madame wykorzystuje walki polityczne, aby zdobyć władzę i większy majątek. Historia rodziny Azara rozgrywa się prawdopodobnie w Nigerii na tle zmian w kraju. Wyrąbywane są drzewa pod budowę dróg, zakładana jest elektryczność. Niszczona przyroda i chroniące ją duchy biorą „okup”. Ulewne deszcze niszczą wszystko, co stoi na ich drodze, giną ludzie przy budowie dróg i zakładaniu elektryczności.

Rozpoczyna się walka polityczna między Partią Bogatych a Partią Biednych. Biedota staje się ich ofiarą, bo obie strony wykorzystują ją bezwzględnie. Los nigdy i nigdzie nie sprzyja biednym. Mimo to powieść ta jest apoteozą życia i miłości.

Ben Okri opisuje w swej historii trudną codzienność ludzi, ich zmagania z własnym losem i naturą, marzenia o lepszym życiu. Wzbudza silne emocje i uczucia, od gniewu i bezradności w sytuacjach przemocy, aż do wzruszenia miłością Azara do Mamy, ich relacji i rozmarzenia w krainie dzieci-duchów.

Autor zafascynował mnie sposobem przedstawienia opowieści o Azarze i mitów Czarnej Afryki. Splótł realną historię chłopca z afrykańskimi wierzeniami: w bogów, bóstwa, duchy i upiory, w duchy osób nie narodzonych, w opiekuńczą siłę duchów zmarłych przodków i innych duchów ochraniających i opiekujących się ludźmi. Obydwa światy przenikają się ze sobą nieustannie.

Chcę wierzyć w magiczny lepszy świat, który możemy stworzyć, jeśli tylko nauczymy się widzieć i kochać. Oto, moim zdaniem, przesłanie Bena Okri. Ben Okri dał w Drodze bez dna próbkę bogactwa mitologii Afrykanów.

dkklogo2Elżbieta Pajączkowska
Dyskusyjny Klub Książki
Oleska Biblioteka Publiczna

.
Książki w naszym katalogu:


www.bibliosfera.olesno.pl
w.bibliotece.pl/community/libraries/oleskabp
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

IMG_0130

Read Full Post »