Feeds:
Wpisy
Komentarze

Posts Tagged ‘Etgar Keret’

Etgar Keret (1)Te utwory są jak migawki z życia, jak błyski światła. Przekręcić kontakt – jest, przekręcić ponownie – nie ma. Opowiadania Kereta są właśnie jak ten błysk – króciuteńkie, niewiele ukazują, tylko na moment rozbłyska prawda życia.

Prozę tego pisarza poznałam niedawno. Przeczytałam kilka opowiadań i w pierwszej chwili nie bardzo wiedziałam, co sądzić o tym pisarstwie. Etgar Keret to izraelski pisarz polskiego pochodzenia urodzony w 1967 roku, uważany za mistrza krótkiej formy literackiej. Pisze opowiadania od 1991 roku, jest także felietonistą, twórcą filmowym, wykładowcą Wyższej Szkoły Filmowej w Tel Awiwie, autorem książki dla dzieci, współautorem komiksów. Jego twórczość prozatorska cieszy się wielką popularnością na świecie, jego opowiadania tłumaczone są na wiele języków. W Polsce ukazało się siedem zbiorów opowiadań tego pisarza. Ja przeczytałam cztery: 8% z niczego, Rury, Tęskniąc za Kissingerem, Nagle pukanie do drzwi. Każdy z tych zbiorów zawiera kilkanaście opowiadań, niektóre są bardzo krótkie. Treści większości z nich już po niedługim czasie się nie pamięta, ale w pamięć zapada klimat tego pisarstwa.

Czytelnik czuje się dziwnie, nieswojo… Rzeczywistość ukazana w utworach jest niby znana, ale jakby przeniesiona w inny wymiar. Człowiek wykreowany w opowiadaniach też niby rzeczywisty, znany, ale jednak jakby trochę odczłowieczony, pierwotny, atawistyczny. Fabuła poszczególnych utworów bardzo prosta, odnosi się do codziennych wydarzeń życiowych i stosunków międzyludzkich. Te utwory są jak migawki z życia, jak błyski światła. Przekręcić kontakt – jest, przekręcić ponownie – nie ma. Opowiadania Kereta są właśnie jak ten błysk – króciuteńkie, niewiele ukazują, tylko na moment rozbłyska prawda życia.

E. Keret (2)Opowiadania te nazwałabym fotografiami zatrzymującymi fakty z życia. Odbiór tych utworów jest jak oglądanie zdjęć w albumie rodzinnym. Gdy oglądamy je pierwszy raz, zatrzymujemy się na prawdzie powierzchownej, oglądając raz następny i następny, dostrzegamy szczegóły, przypominamy sobie okoliczności zdarzenia utrwalonego na kliszy, zastanawiamy się nad jego przyczynami i następstwami. Skondensowane w formie utwory Kereta zmuszają wręcz czytelnika do takiego głębszego oglądania życia, przyglądania się człowiekowi, wyciągania wniosków na temat przyczyn i następstw owego utrwalonego w nich dziania się rzeczywistości. A pomysły na ukazanie tej rzeczywistości ma autor niesamowite! Niektóre z nich są szokujące, inne – zabawne, jeszcze inne – przerażające.

Wyobraźnia autora jest nieograniczona, przenosi czytelnika w świat groteski i absurdu, w świat marzenia sennego i fantastyki naukowej. Elementy realistyczne współistnieją na równych prawach z fikcją jak najbardziej fantazyjną, a świat naturalistyczny współgra z wyimaginowanym. Podziwiać należy twórcę także za precyzję i perfekcyjność słowa. W tak krótkiej formie (niektóre opowiadania liczą pół lub jedną stronę)  ująć całe bogactwo filozoficznych rozważań o naturze świata, człowieka i życia potrafi tylko mistrz języka, perfekcjonista w wyrażaniu myśli.

E. Keret (3)Aby nie być gołosłowną, tylko jeden przykład… Brudy – w opowiadaniu narrator-bohater zastanawia się, czy może warto byłoby zainwestować w nowy interes: założyć pralnię, ale taką pralnię, w której człowiek prałby nie tylko swą brudną bieliznę, ale także swą „brudną” samotność. Gdy ogląda się tę fotografię po raz pierwszy, nic nie dziwi. No cóż, każdy chciałby zrobić pieniądze, więc najprościej otworzyć jakiś własny interes. Dlaczegóż by nie pralnię? Tylko… no właśnie, co z tą samotnością? O co chodzi? Już ogląda się fotografię dokładniej. Samotność jest brudna, a więc niechciana, a więc trzeba coś z nią zrobić. Najlepiej uprać, czyli wyeliminować. Już nie ma brudów, nie ma samotności. Prawda egzystencjalna jest oczywista – człowiek pragnie obok siebie drugiego człowieka. Precz z samotnością!

Przyglądając się w ten sposób fotografiom-opowiadaniom, uczymy się człowieka i świata. Poznajemy bądź też na nowo uświadamiamy sobie prawdę o istocie życia. Prawdę nieraz gorzką. I to jest wielka wartość książek Etgara Kereta. I choć czasami w czasie lektury chciałoby się westchnąć: Co to za bzdura! O co tu chodzi?, warto spotkać się z prozą izraelskiego pisarza, naprawdę warto poświęcić czas na dogłębne i wnikliwe oglądanie jego albumu fotografii życia.

dkklogo2Gabriela Kansik
Dyskusyjny Klub Książki
Oleska Biblioteka Publiczna

.

W naszym katalogu:


www.bibliosfera.olesno.pl
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

Reklamy

Read Full Post »

Keret: Nagle pukanie do dzrwiZwięzłość opowieści, prosto i sugestywnie ukazany sens historii bez narzucania własnego poglądu, patrzenie na życie i świat pół żartem i pół serio, a jednocześnie refleksyjnie, ze zrozumieniem i życzliwością, braniem tego, co dobre. Opowiadania Etgara Kereta poleca Elżbieta Pajączkowska, członkini  oleskiego Dyskusyjnego Klubu Książki.

Z opowiadaniami tego autora zetknęłam się pierwszy raz w miesięczniku Bluszcz. Odnalazłam w nich swój świat. Świat realny i fantastyczny, wychodzący poza ramy codziennych wyobrażeń. Rzeczywistość tragikomiczna, przeplatająca się czasem z groteską, aż do absurdu  z jednej strony i iluzoryczna, a także nostalgiczna, pełna tęsknot – z drugiej.

A to wszystko w utworach na kilku stronach, czasem w kilku lub kilkunastu zdaniach. Każde opowiadanie jest o czymś. Myliłby się jednak ten, kto uważałby, że zawarta w nim historia, myśl, pragnienie czy wspomnienie jest sprawą zamkniętą. To zależy od czytelnika, bo można snuć własny ciąg dalszy.

Etgar Keret jest współczesnym pisarzem izraelskim, uznawanym za mistrza krótkiej formy, wszechstronnie uzdolnionym artystą. Jest również dziennikarzem, scenarzystą, reżyserem filmowym i telewizyjnym. Wykłada w Wyższej Szkole Filmowej w Tel Awiwie. Poza literaturą interesuje go  musical, film, satyra i komiks. Jest laureatem nagrody amerykańskiej MTV za najlepszy film krótkometrażowy. Na festiwalu w Cannes otrzymał wspólnie z żoną, Shirą Geffen Złotą Kamerę za film Meduzy. Opowiadania Kereta zostały przetłumaczone na wiele języków, a na podstawie licznych opowiadań nakręcono ok. 50 filmów.

Już pierwsze, jednocześnie tytułowe, opowiadanie Nagle pukanie do drzwi, doskonale ukazuje pisarstwo Etgara Kereta. Do bohatera opowiadania, Autora Opowiadań, przychodzi Brodacz pochodzący ze Szwecji. Strasząc go pistoletem, domaga się wymyślenia dla siebie opowiadania. Autor zaczyna mówić i pada zdanie: „Nagle pukanie do drzwi”. Pukanie jest jednak realne. Pojawia się Ankieter – Marokańczyk. On też żąda opowiadania. Brodacz ostrzega: „Ale bez ‘nagle pukanie do drzwi’”. I kiedy Autor zastanawia się nad chwilą obecną, sytuacja się powtarza –  rozlega się pukanie do drzwi. Tym razem wchodzi posłaniec z pizzą. Posłaniec nie chce opowiadania, ale dołącza do grona. Wreszcie Autor zaczyna snuć opowieść, ale słuchacze nie są zadowoleni, bo to o czym mówi dzieje się tu i teraz. Autor zaczyna raz jeszcze. Mówi gościom o samotności pisarza, sytuacji człowieka, poszukiwaniach, również siebie samego. Pisarz chce pisać, lecz w głowie ma pustkę i wtedy rozlega się……. To otwarte zakończenie nasuwa mi myśl, że w tym oto momencie pojawia się iskra twórcza czy wena, pobudzająca umysł i duszę do tworzenia lub innych działań. Impas i bezradność mijają.

W wielu opowiadaniach Keret opisuje chwile, zdarzenia jakby zatrzymane w kadrze, dziejące się w danym momencie. W wywiadach mówi o obserwacji ludzi i świata, będących inspiracją jego twórczości. Są w niej ludzkie pragnienia o miłości, bliskości i ważności. Opisuje zalety, słabości, dobre i wstydliwe uczynki ludzi oraz ich konsekwencje. Ubiera je w fantastyczne formy. W jego utworach znajdziemy uczucia, wzruszenia i tęsknoty. Lęki, samotność i niespełnione marzenia. Jest też dobro, które nas wzmacnia. Są historyjki zabawne i fantastyczne jak m.in. opowiadanie Ukłucie – o Eli, której kochanek miał pod językiem zamek błyskawiczny. Rozsuwając go, można była zobaczyć, jaki jest w środku. Przekazał ten zamek Eli. Pragnęła go rozpiąć i sprawdzić, jaka jest w środku, ale obawiała się tego, co może zobaczyć.

Czasem, zagłębiając się w lekturę, miałam wrażenie, że pisarz podgląda życie przez dziurkę od klucza. Chce uchwycić to, co skrzętnie ukrywamy przed światem. Używa wówczas dosadnego języka jak w opowiadaniu: Ostatnio akurat mi staje.

Świat jego opowiadań jest barwny. Bohaterami są osoby w różnym wieku, również dzieci. Akcje dzieją się wszędzie. Czytelnik może sam wybrać miejsce. Etgar Keret porusza wszystkie tematy dotyczące życia człowieka wśród ludzi i w świecie. Nie obawia się poruszać tematów tabu: seksualności ludzi, alkoholizmu, wad i słabości człowieka, choroby i śmierci.

Wszystko to sprawiło, że tomy opowiadań, które przeczytałam, zyskały moje uznanie. Zwięzłość opowieści, prosto i sugestywnie ukazany sens historii bez narzucania własnego poglądu, patrzenie na życie i świat pół żartem i pół serio, a jednocześnie refleksyjnie, ze zrozumieniem i życzliwością, braniem tego, co dobre.

Wydawnictwo W.A.B. zadbało o atrakcyjną okładkę, a Etgar Keret o ciekawy i intrygujący tytuł. Opowiadania E. Kereta są dla czytelników, którzy lubią tego rodzaju literaturę – krótką formę, ale jakże pociągającą. Ja zachęcam wszystkich do zapoznania się z twórczością tego pisarza, bo jest tego warta.

***

Jestem zadowolona, że moja propozycja zapoznania się z twórczością Etgara Kereta została przyjęta przez członkinie DKK. Na spotkaniu była ciekawa dyskusja, a zdania na temat opowiadań autora różnorodne.

dkklogo2Elżbieta Pajączkowska
Dyskusyjny Klub Książki
Oleska Biblioteka Publiczna

.

*Etgar Keret: Nagle pukanie do drzwi / przekł. Agnieszka Maciejowska. – Warszawa : W.A.B., 2012.
(W bibliotece książka dostępna wkrótce).


www.bibliosfera.olesno.pl
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

Read Full Post »

… a twórczość Etgara Kereta jest tematem najbliższego spotkania Dyskusyjnego Klubu Książki (15 X, godz. 17.30)


www.bibliosfera.olesno.pl
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

Read Full Post »

Obcowanie z bohaterami Kereta to spacer po zwariowanym świecie ludzkich wyborów, z których żaden nie jest słuszny.


DKK - Etgar Keret

Tematem spotkania we wtorek 15 października są opowiadania Etgara Kereta

W naszym katalogu:


www.bibliosfera.olesno.pl
www.bibliosfera.olesno.pl/dkk

Read Full Post »